Κατόπιν προσκλήσεως της Α.Θ.Μ., του Πάπα και Πατριάρχου Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ. κ. Θεοδώρου Β΄ συνήλθε από 24 έως 27 Ιουνίου 2018 στην Αλεξάνδρεια, Διορθόδοξο Επιστημονικό Συνέδριο με θέμα: «Άγιος Ιερομάρτυς, Πατριάρχης Αλεξανδρείας και κατόπιν Κωνσταντινουπόλεως, Κύριλλος ο Λούκαρις», στο οποίο συμμετείχαν εκπρόσωποι του Οικουμενικού Πατριαρχείου, των Πατριαρχείων Αντιοχείας, Ιεροσολύμων, Μόσχας και Βουλγαρίας, των Αυτοκεφάλων Ορθοδόξων Εκκλησιών Κύπρου, Ελλάδος, Πολωνίας και Τσεχίας-Σλοβακίας.

Συγκεκριμένα, το Οικουμενικό Πατριαρχείο εξεπροσώπησε ο Σεβ. Γέρων Μητροπολίτης Περγάμου κ. Ιωάννης, το Πατριαρχείο Αντιοχείας ο Πανοσιολ. Αρχιμ. Δαμασκηνός Αλκέντε, το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων ο Σεβ. Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντίνης κ. Αρίσταρχος, το Πατριαρχείο Μόσχας ο Σεβ. Αρχιεπίσκοπος Βλαντικαυκάζ κ. Λεωνίδης, το Πατριαρχείο Βουλγαρίας ο Σεβ. Μητροπολίτης Βράτσης κ. Γρηγόριος, την Εκκλησία της Κύπρου ο Θεοφ. Επίσκοπος Χύτρων κ. Λεόντιος, την Εκκλησία της Ελλάδος ο Σεβ. Μητροπολίτης Σύρου κ. Δωρόθεος, την Εκκλησία της Πολωνίας ο Θεοφ. Επίσκοπος Χαϊνούβκα κ. Παύλος και την Εκκλησία Τσεχίας-Σλοβακίας ο Σεβ. Μητροπολίτης Μιχαλουπόλεως κ. Γεώργιος.

Την 24η Ιουνίου τ.ε., κατά την έναρξη των εορταστικών εκδηλώσεων προς τιμήν του Αγίου Κυρίλλου του Λουκάρεως, η Α.Θ.Μ. ο Πάπας και Πατριάρχης Αλεξανδρείας κ.κ. Θεόδωρος Β΄ χοροστάτησε κατά τον Όρθρο και τη Θεία Λειτουργία στην Ι.Μ. Αγίου Σάββα του Ηγιασμένου, Αλεξανδρείας. Τη Θεία Λειτουργία τέλεσε ο εορτάζων Αρχιγραμματεύς της Ιεράς Επαρχιακής Συνόδου της Εκκλησίας Κρήτης, Πανοσιολ. Αρχιμ. Πρόδρομος Ξενάκης. Στην ομιλία του ο Μακαριώτατος καλωσόρισε στην Αλεξάνδρεια τους εκπροσώπους των Αγιωτάτων Εκκλησιών και τους ευχαρίστησε για τη συμμετοχή των στο μεγάλο αυτό γεγονός, που έλαβε χώρα στη Μεγάλη Πόλη της Αλεξανδρείας.

Την 25η Ιουνίου η ΑΘΜ ο Πάπας και Πατριάρχης Αλεξαδρείας και Πάσης Αφρικής κ.κ. Θεόδωρος Β΄, ενώπιον των εκπροσώπων των Ορθοδόξων Εκκλησιών, του Κυβερνήτου της Αλεξανδρείας κ. Μωχάμετ Σουλτάν και του Γενικού Προξένου της Ελλάδος στην Αλεξάνδρεια κ. Εμμανουήλ Κακαβελάκη κήρυξε την επίσημη έναρξη των εργασιών του Συνεδρίου για τον Ιερομάρτυρα Πατριάρχη Αλεξανδρείας Κύριλλο Λούκαρι, έναν Άγιο προκάτοχό του, που όπως και εκείνος ξεκίνησε από την ίδια ιστορική και παλαίφατο Μονή της Παναγίας Αγκαράθου, της νήσου Κρήτης. Ο Μακαριώτατος αναφέρθηκε στα δεινά και τους διωγμούς που υπέστη η μαρτυρική αυτή μορφή της Εκκλησίας. Με τη σειρά του, ο Κυβερνήτης της πόλεως καλωσόρισε τους συμμετέχοντες στην πόλη που αποτελεί σύμβολο πολιτισμού, ανοχής και ειρηνικής συνυπάρξεως διαφορετικών εθνοτήτων και θρησκειών. Το Συνέδριο έλαβε χώρα στο Συνεδριακό Κέντρο της Πατριαρχικής Βιβλιοθήκης. Κατά την έναρξη αυτού ανεγνώσθησαν οι χαιρετισμοί και τα μηνύματα των Προκαθημένων από τους εκπροσώπους αυτών.

 

Στη συνέχεια ακολούθησαν οι εισηγήσεις:

Γέρ. Μητροπολίτου Ναϊρόμπι κ. Μακαρίου Τηλλυρίδη, με θέμα: «Ο Άγιος Κύριλλος, μάρτυρας και αγωνιστής της οικουμενικής Ορθοδοξίας»

Πρωτ. Νικολάου Κακαβελάκη, με θέμα: «Επισκόπηση της προσωπικότητας και των θεολογικών αντιλήψεων του Αγίου Κυρίλλου υπό το φως της ιστορικής αλήθειας»

Σεβασμ. Μητροπολίτου Πέτρας καί Χερρονήσου κ. Γερασίμου, με θέμα: «Η Ιερά Μονή Αγκαράθου κατά την πατριαρχεία Κυρίλλου του Λουκάρεως»

Γρηγορίου Λιάντα, Επ. Καθηγητού Ανωτάτης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Θεσ/νίκης, με θέμα:«Ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας Κύριλλος Λούκαρις και η επιστολογραφία του με τον David le Leu de Wilhem (1618-1619), υπό το πρίσμα των διαχριστιανικών σχέσεων και της εκκλησιαστικής πολιτικής».

Ακολούθως, λόγω αυξημένου ενδιαφέροντος που προέκυψε από τις ανακοινώσεις των εισηγητών, ο Γερ. Μητροπ. Περγάμου κ. Ιωάννης πρότεινε να γίνει αναλυτική συζήτηση στο τέλος της ημέρας, αφού ολοκληρωθούν οι προγραμματισθείσες εισηγήσεις.

Κατά την απογευματινή συνεδρία, ανέπτυξαν τα θέματα τους οι κάτωθι:

Θεοφ. Επισκόπου Αβύδου κ. Κυρίλλου Κατερέλλου, με θέμα: «H Ορθοδοξία του μάρτυρος Πατριάρχου Κυρίλλου Λουκάρεως»

Αρχιμ. Φιλοθέου Μαρούδα, με θέμα: «Κύριλλος Λούκαρης, ο οικουμενικός και φιλαλήθης: μια Ορθόδοξη προσέγγιση των αμφισήμων όρων της αποδιδομένης εις αυτόν “Ομολογίας Πίστεως”».

Παναγιώτου Τζουμέρκα, Επίκ. Καθηγητού Ανωτάτης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Θεσ/νίκης, Νικολάου Τζουμέρκα, MA, Royal Holloway, University of London, με θέμα: «Η Πατριαρχική Βιβλιοθήκη Αλεξανδρείας επί Αγίου Κυρίλλου του Λουκάρεως».

Αμέσως μετά, επακολούθησε λίαν ενδιαφέρουσα και γόνιμη συζήτηση, που διαφώτισε άγνωστες πτυχές της σπουδαίας προσωπικότητος, του έργου και των θέσεων του Αγίου Κυρίλλου του Λουκάρεως.

Μετά το πέρας της απογευματινής συνεδρίας, οι σύνεδροι δεξιώθηκαν στην Προξενική κατοικία, από τον Εξοχ. Γενικό Πρόξενο της Ελλάδος στην Αλεξάνδρεια, κ. Εμμανουήλ Κακαβελάκη.

 

Την Τρίτη 26 Ιουνίου, συνεχίσθηκαν οι εργασίες του Θεολογικού Συνεδρίου, με εισηγητή τον Σεβασμ. Μητροπολίτη Γαλλίας κ. Εμμανουήλ, με θέμα: «Η θεολογία της Θεοτόκου και η ομολογία του Οικουμενικού Πατριάρχου Κυρίλλου Λουκάρεως».

Αμέσως μετά, επηκολούθησαν τοποθετήσεις και παρεμβάσεις των αντιπροσωπειών των Ορθοδόξων Εκκλησιών, επί των εισηγήσεων και εξεδόθη το επίσημο ανακοινωθέν του Διορθοδόξου Θεολογικού Συνεδρίου.

Το απόγευμα, τελέσθηκε στον Ιερό Ναό Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Αλεξανδρείας πανηγυρικός Πατριαρχικός Εσπερινός, επί τη μνήμη του Αγίου Ιερομάρτυρος Κυρίλλου του Λουκάρεως, χοροστατούντος της ΑΘΜ του Πάπα και Πατριάρχου Αλεξανδρείας και Πάσης Αφρικής κ.κ. Θεοδώρου Β΄, με την παρουσία των Εκπροσώπων των Αγιωτάτων Ορθοδόξων Εκκλησιών.

Παρόντες ήσαν ο Εξοχ. Γενικός Πρόξενος της Ελλάδος στην Αλεξάνδρεια κ. Εμμανουήλ Κακαβελάκης, εκπρόσωποι της Ελληνικής και Αραβόφωνης Κοινότητας, Σωματείων, το Σώμα Προσκόπων και ευσεβείς πιστοί.

Με το πέρας του Εσπερινού, πραγματοποιήθηκε μουσική εκδήλωση.

Την Τετάρτη 27 Ιουνίου, ημέρα μνήμης του μαρτυρικού θανάτου του Αγίου Κυρίλλου του Λουκάρεως (+1638), ο Αλεξανδρινός Προκαθήμενος κ.κ. Θεόδωρος Β΄ προεξήρχε πανηγυρικής Διορθοδόξου Θείας Λειτουργίας, συλλειτουργούντων των Εκπροσώπων των Αγιωτάτων Εκκλησιών καθώς και των Σεβασμιωτάτων Μητροπολιτών Γέροντος Ναϊρόμπι κ. Μακαρίου, Ερμουπόλεως κ. Νικολάου, Μέμφιδος κ. Νικοδήμου, Πέτρας και Χερρονήσου κ. Γερασίμου και του Θεοφιλ. Επισκόπου Βαβυλώνος κ. Θεοδώρου.

Στη Θεία Λειτουργία συμμετείχε και ο Καθηγούμενος της Ιεράς Μεγίστης Μονής του Βατοπαιδίου, Πανοσιολ. Αρχιμ. κ. Εφραίμ.

Παρέστησαν συμπροσευχόμενοι, ο εκπρόσωπος της ΑΘΠ του Οικουμενικού Πατριάρχου, Σεβ. Μητροπολίτης Γέρων Περγάμου κ. Ιωάννης, ο Σεβ. Μητροπολίτης Γαλλίας κ. Εμμανουήλ και ο Θεοφιλ. Επίσκοπος Αβύδου κ. Κύριλλος.

Παρευρέθησαν ο Εξοχ. Πρέσβυς της Ελλάδος στην Αίγυπτο κ. Χρήστος-Μιχαήλ Διάμεσης, ο Εξοχ. Γενικός Πρόξενος της Ελλάδος στην Αλεξάνδρεια κ. Εμμανουήλ Κακαβελάκης, εκπρόσωποι της Ελληνικής και Αραβόφωνης Κοινότητας, Σωματείων, το Σώμα Προσκόπων και πλήθος πιστών από την Αλεξάνδρεια και το Κάιρο.

Μετά τη Θεία Λειτουργία, ο Μακαριώτος Πατριάρχης δεξιώθηκε τους προσκεκλημένους σε γεύμα, στον Ελληνικό Ναυτικό Όμιλο Αλεξανδρείας.